Starsky & Hutch

De TV-held die blaakt van geweld. Zo soepel levend en nooit zonder geld. Never a gloomy day. Never a Mayday. If ever the blues. Boy, kick it out. Then he went away. Far away. On a lonely day. He A Victory Hero.

Geweld op de TV? Wie de helden kent mag hun namen noemen. Ik kijk maar zelden, dus ik ken ze niet. Het heeft mijn belangstelling niet. Ooit is er teveel 'Rosemarijntje en Rooie Pier', en 'Jaap Holm en zijn vrienden', in mijn opvoeding gestopt. En van de middeleeuwse ridderromans had ik maar half-en-half door dat het om geweld ging. Ze waren bovendien verplichte leerstof. 'Heer Halewijn zong een liedekijn en Elc die het hoorde wou bi hem sijn'. Met de boef Halewijn liep het dus slecht af. Hij werd onthoofd. Die prachtige slotregels ervan: Daar werd gehouden een banket en het hoofd werd op de tafel gezet. Het was altijd lachen als we dat op school lazen. De bloederigheid? Ach, overwegend plastisch.
En later? Starsky en Hutch. Of Peel en zijn Dame. En die bamboe-dwarsfluitende op een Indiaan lijkende Zen Boeddhist, die tevens Karate specialist was, Kung Fu. Die kon iemand nog wel eens een dromerige maar wel corrigerende trap pardon slag verkopen. Hedentendage moet een crimi voor mij bij voorkeur toch draaien rond een hardwerkende rechercheur die dwars door carri‰ristische bazen heenkijkt. Hoe ouder ik wordt, des te inhoudsvoller de mij geliefde hoofdpersonen. Houden ze wel van kunst en muziek. Zijn werk dan wel hij-zij -zelf moet ook ook voor mij iets begeerlijks blijven. Wat een heerlijke film wat een eerlijk verhaal. Is dat niet het geval dan moet ik ontzettend mijn best doen om te ontdekken waar een verhaal om draait.

Dergelijk geromancier met romans is van alle tijden. Er zijn vele genres die van die hoofdmodel afwijken. Het is dus maar de vraag of je je zorgen moet maken over geweld op de TV zolang er met geweld als onderwerp aan vormgeving wordt gedaan. De toestand wordt echter wel zorgelijk als er teveel films komen van het type stompzinnigheid. Het genre: Ik-Ben-Overwinnaar en kijk-eens-naar- mijn- Kledder-Boem-Klats geweld. Ik hoef niet naar voortdurend geweld te gluren. Zeker niet, als structureel geweld systematisch wordt weggelaten (= oogluikend toegestaan) in combinatie met teksten als 'Van verzekeringen enzovoort...'

Een tweetal voorbeelden:
Onlangs nog een film over verkeersongelukken: Veel slachtoffers bezwijken als ze ('ondeskundig') worden uitgezaagd. Ze gillen van de pijn. Bezwijken aan hun bevrijding. Zeg-dus-maar dat kranten die foto's van verkeersslachtoffers tonen zonder dergelijke wanhoopskreten een geretoucheerde werkelijkheid verkopen ter meerdere glorie van de lustbeleving van de kijker c.q. lezer.
Ik kan me voorstellen dat als een van je familieleden is verongelukt je zo'n fake-botsing elke keer weer als een schok ervaart.
Voorts een andere gebeurtenis. Eind februari waren er de rellen in Kosovo. Een ernstig bloedende man werd - lopend - weggebracht. De TV (Nova?) toonde twee verschillende versies. Een waarin wat de man zei weggelaten was. Een ander waarin wat hij schreeuwde duidelijk te verstaan was. Hij riep: 'Ik ben hoogleraar aan de medisch faculteit...' en ook hier was de verdere tekst weggelaten. De laatste versie had een ongekende dramatisch klank. Hij deed, bloedend gefilmd een direct beroep op mensen. Weglaten was in dit geval een andere betekenis geven aan het beeld.

Conclusie: TEVE is en film dienen er niet alleen te zijn voor de lezers of kijkers, maar ook voor de slachtoffers. Misplaatste lustbeleving is een gevolg van een geretoucheerde werkelijkheid.
Dan kun je het maar beter houden op zo'n ouderwets staatsieportret| Generaal Nelson in de Slag bij Aboukir sneuvelend. Half ofgeheven op de elleboog zegt hij nog, in een stijlvorm die later nog eens is geboekstaafd als een fraai voorbeeld van de 'accusativus cum infinitivo' : 'ENGLAND ekspects every man to do his duty'.
Stervend, bovendien ook nog in een voorbeeldfunctie. Voor de natie en middelbare scholier dus van opvoedkundige waarde. Dat is duidelijk. Maar het was ook nationalistisch, dus natuurlijk weer niet goed. Maar alles liever dan zo'n sappige verkeersknal assurantialisme. Voor sommige knallen moet je trouwens nooit familieleden op die manier hebben verloren om ze te kunnen waarderen. Dus hopenlijk straft het kwaad zichzelf.

Tot slot. Er komt een Congresdag TV -geweld op 16 mei, van tien uur 's morgens tot vier uur 's middags in gebouw De Akker in Hilversum (vlakbij het station). Er zijn twee onderwerpen "Waarom kijken veel mensen (graag) naar geweld op TV? en, Is er wellicht een wisselwerking tussen TV - geweld en het maatschappelijk klimaat zoals het zich ontwikkelt?
Sprekers zijn, prof. dr. Jo Groebel, hoogleraar mediapsychologie aan de Universiteit Utrecht en dr. Bart van Heerikhuizen, hoofddocent sociologie aan de Universiteit van Amsterdam. Voorts zijn er inleidingen door Ellen Wagenaar (lid van de werkgroep TV - geweld en C.N. Crans, secretaris - directeur van de Nederlandse Filmkeuring en Jan-Willem Bult, eindredacteur jeugd-TV van de KRO.
De werkgroep moedigt scholieren aan om scripties en werkstukken over geweld in te sturen. Andere vormgeving mag ook, als geweld maar het thema is. Er komt een publikatie van en over. Inzendadres: Werkgroep TV - Geweld. Vlamingstraat 82, 2611 LA Delft. Tel. en fax: 015 - 2121694, Website: www.dh.nl/org/pais/tv. Sonja van Wier, Haagse Vredeskoerier, maart 1998

 
_____
menu | dDH