Drie dagen op straat gelegen

Waarnemersmissie van het AC in Nablus
24 april 2002

In de ochtend hebben we een afspraak met de arts Zahra. Zij heeft in het noodhospitaal in de moskee in de oude stad gewerkt tijdens de Israelische aanval. De eerst vijf dagen kon niemand in en uit de kliniek. Er was geen donorbloed, geen operatie-mogelijkheden of assistenten, slechts vijf dokters. Deze moesten met hun vijven meer dan tweehonderd gewonden behandelen. De gewonden werden meestal door strijders gebracht, de enigen die zich buiten waagden. In provisorische omstandigheden is toch een aantal operaties verricht. Als een echte chirurg vertelt zij op "professionele" wijze, maar met voelbare droevigheid in haar stem, hoe de artsen drie mensen "verloren" hebben door onder andere gebrek aan bloed voor transfusies.

De aanvallen waren vooral 's nachts zodat niemand een oog dicht heeft gedaan. De zesde dag is het Israëlische leger tweemaal in de moskee geweest. Zij controleerde identiteitspapieren en schopte patiënten. Ze eisten dat de hele moskee ontruimd werd anders zou alles platgebombardeerd worden met iedereen erin. Hierop hebben een aantal mensen de gewonden weggebracht naar ziekenhuizen. Dit moest lopend terwijl de gewonden ondersteund werden of op brancards gedragen. De dokters weigerden de moskee te verlaten en hebben daar doorgewerkt. Na de eerste vijf dagen toen de gevechten gestopt waren en af en toe iemand kon wegkomen zijn gewonden zo snel mogelijk weer naar huis gestuurd terwijl dat medisch eigenlijk niet kon, maar wel moest wegens plaatsgebrek in de noodkliniek. Volgens Zahra heeft het Rode Kruis totaal gefaald en niets gedaan.

Zij heeft het ook over de vreemde verwondingen die enkelen in de noodkliniek hebben. Ze beschrijft een soort explosieven die een verwoestend effect hebben in het lichaam. Mensen zijn op meerdere plaatsen verwond. Daar waar de 'kogel' het lichaam treft is een kleine wond zichtbaar, daar waar hij hem verlaat een grote wond. Bij een van de slachtoffers is in het lichaam een grote plek verwoest onder andere een aantal ribben. Zij heeft het over een soort spiraal- effect. Over die speciale munitie hebben we al vaker gehoord. Mensen hebben het over "energy bombs". Waarschijnlijk bedoelen ze de "high energy" kogels.

Een van de gewonden had drie dagen op straat gelegen, doordat ambulances geweigerd en beschoten werden en medische hulp niet mogelijk was. De man had een kogel door zijn oog en en was bewusteloos. Ratten hadden aan zijn oren geknaagd. Doctor Zahra vertelt hoe de artsen talloze keren afspraken hebben geprobeerd te maken met het IDF via het Rode Kruis om ernstige gewonden met ambulances af te voeren, maar dat iedere keer dat ze eindelijk klaar stonden om de ambulance te laden, deze niet meer kwam omdat het IDF weer de aanval had ingezet.

Hierna gaan wij samen met Bachar, een vrijwilliger van UPMRC die vrij goed engels kan op bezoek bij een "patient" van hem. Hij heeft een wond die dagelijks verzorgd moet worden, wat voor ons een mogelijkheid is om zijn verhaal te horen. Hij is op de eerste dag van de inval opgepakt toen hij 'savonds uit de oude stad liep na zijn werk als fruitverkoper op weg naar huis. Hij heeft vastgezeten in een tijdelijk gevangenenkamp in de buurt van het Haarwa checkpoint. Zij moesten in tenten slapen die in een modderpoel waren neergezet. Na 4 dagen werd hij vrijgelaten, samen met 20 anderen. Bij de vrijlating krijgen mensen een bewijs-papiertje en een witte vlag. Desondanks werd hij beschoten. Op het moment dat hij en zijn vrienden de stad weer ingingen op weg naar huis, kwamen zij in de buurt van een vuurgevecht tussen het IDF-leger en de Palestijnse strijders. Er kwam een tank aan en ondanks dat zij met de vlag wapperden kreeg hij een kogel op zich afgevuurd. 'Gelukkig' werd hij tussen zijn arm en zijn borst geraakt. Hij weet niet waar die kogel vandaan kwam, maar hij voelde duidelijk een soort wroetend effect. De wond die wij mogen aanschouwen is inderdaad niet mis.

In de middag gaan we naar het Balata-vluchtelingenkamp. Het is het grootste vluchtelingenkamp op de West Bank, er wonen 22.000 mensen. Net als het vluchtelingenkamp in Jenin moet je hier niet denken aan tenten maar inmiddels stenen huizen. De mensen wonen er ook al sinds 1948. Wat verschilt met de stad zelf is de dichte bebouwing en armoede. Het leger is niet het kamp zelf ingetrokken, dit hebben ze en maand geleden wel gedaan. Wel zijn er gebouwen met Apache helikopters beschoten en vanaf tanks. Een vijftal flatgebouwen aan de rand van het kamp zelf zijn ook geheel kapot geschoten door zowel Apaches als tanks en een zeven verdiepingen hoog flatgebouw totaal ingestort door een raket of bom van een F16. Er zijn bij deze beschietingen 8 mensen in het kamp omgekomen.

De mensen vertellen ons dat er zonder waarschuwing werd geschoten terwijl hele gezinnen in huis zaten. Wij krijgen een beetje de indruk dat er een verhaal aan ons verteld wordt dat enigszins propaganda is. De flats staan aan de rand van de hoofdweg die Nablus ingaat en waarlangs ook het Israelisch leger is binnengetrokken. Het lijkt ons vrij logisch dat Palestijnse strijders vanuit de flats geschoten hebben met of zonder toestemming van de bewoners. Balata is een bolwerk van verzet, er kwamen ook meerdere zelfmoordcommando's vandaan.

_____
Vredessite | Palestina alert 2002 Ooggetuigen