De nieuwe David's en Goliath's

Miriyam Aouragh vanuit Ramallah
14 augstus 2002

Na mijn laatste -vogelvlucht - dagverslag, blijken de nachtelijke uurtjes ook eigen dimensies te hebben.

Zelfs als je slaapt moet het leger duidelijk maken dat zij over jou regeren. Het geluid van helikopters of vliegtuigen, jeeps of tanks, schoten of bommen, zijn nog geen onderdeel van de dagelijkse ruis dat men in ieder werelddeel wel gewend zal zijn. Explosies en schotenwisselingen doen je wakker schrikken en voorbijrijdende tanks je bed schudden. Tanks en jeeps komen bij mij met veel lawaai de straat in en uit, treiteren de buurt, zingen en praten met hun megafoons aan...kortom, ze lijken te genieten van hun rol. Toen ik vorig week half slapend uit bed kwam om uit het raam te zien wat er aan de hand was, kreeg ik de schrik van mijn leven. Met mijn hoofd uit het raam naar de traag rijdende jeeps kijkend, stond ik opeens oog in oog met een soldaat. Hij scheen zijn scherpe licht op mijn gezicht en richtte vervolgens zijn M16 op me. Ik stond als aan de grond genageld en was niet in staat te bewegen, dit duurde hooguit tien seconden, daarna reed hij grijnzend verder en liet zijn wapen zakken. Ik voelde me zo zwak, zo dom, waarom reageerde ik niet? Waarom liet ik me intimideren, bang maken? Dit lijkt onderdeel van een ander soort terreur campagne, namelijk de psychische. Maar in mijn ogen zijn vernedering en angst slechts de wapens van een tot verlies gedoemd leger. Het is een teken van zwakte en niet van kracht. In dit bijbelse land moesten ze trouwens beter weten... Die grote Goliath dacht toch ook dat fysieke kracht ultiem en onverslaanbaar was? Volgens de oude verhalen had kleine David met zijn katapult en stenen een eigen moraal ...maar de rollen zijn nu omgedraaid. Zij die ooit tot het volk van David hoorden zijn nu zelf de machtige Goliat's geworden. Alleen hebben ze het nog niet door.

Diverse onderwerpen hebben de gemoederen hier nogal bezig gehouden. Een aantal zijn vermeldenswaardig. Er wordt de laatste tijd bijvoorbeeld zo veel gesproken over democratie en 'nieuwe leiderschap'. Ik was blij, Sharon is dus niet welkom meer en Bush is aan vervanging toe...! Maar ik had ongelijk, het ging niet om hen. Een wonder lijkt te geschieden: Bush en Sharon vinden dat Palestijnen recht hebben op een eerlijk, open en democratisch politiek-economisch systeem. Als het nodig is dan helpen ze zelfs met verkiezingen uit roepen. Wow, dat het leven van de Palestijnen ze zo bezig houdt, fantastisch, gerechtigdheid! Je wordt er zo cynisch van. Zoals iemand anders het beter verwoordde: "Principles that are selectively applied are not principles worthy of the name." Dat de gehele discussie als smoke screen fungeert, is iedereen hier allang duidelijk. Maar dat deze doorzichtige hypocrisie in leven wordt gehouden door de vele interviews en artikelen met haar propagandisten, is ook hier in 'het as van het kwaad' wel even schrikken. Zo dom zijn mensen toch niet, denk je? Er zijn geen democratieën in het hele Midden-Oosten (Israël mag zichzelf wel als zodanig betitelen, maar zolang het zichzelf ook een 'joodse staat' blijft noemen, kan het nooit een werkelijke democratie zijn). Is democratie voor het Midden-Oosten werkelijk een hoge prioriteit voor de VS? Als dat zo was, zou de VS dan niet Saudi-Arabië moeten aansporen om transparantie te ontwikkelen, leiders die niet corrupt zijn en democratische instituties? En wat te zeggen over Egypte, waar Mubarak al twintig jaar zonder oppositie aan de macht is?

Misschien wel de meest pijnlijke en frustrerende ervaring voor het menselijke bewustzijn, is het gevoel dat diens leed ontkent wordt en, daarmee gepaard gaand de 'waarheid' niet ontvankelijk wordt verklaard. Het VN rapport over de gruwelijkheden in Jenin is op zijn zachtst gezegd, niet goed gevallen. Niemand begrijpt waarom dit rapport, slechts op basis van mediaberichten opgesteld (terwijl Israël onderzoekers verboden heeft ook maar een voet in het gebied te zetten om veldwerk te doen; en zonder de Palestijnse familie leden, artsen, vrijwilligers en getuigen zelf aan het woord te laten) in godsnaam überhaupt is uitgebracht en vervolgens als fait accompli wordt gezien? Er is met geen woord gerept over de tot op heden honderden vermiste jongens en mannen die tijdens de razzia's zijn meegenomen. Ook het feit dat de namen van de gevangen niet zijn vrijgegeven, waardoor het nog steeds onduidelijk is wie er nog leeft of gevangen zit, is tekenend.

Het is uiteindelijk een spel van woorden geworden. Wat is een massacre, wanneer en wie mag deze definitie gebruiken, hoeveel doden moet je minimaal hebben om de trotse titel 'massacre' te dragen, is 52 genoeg, of minimaal 100? Journalisten en politici hebben niet door hoe pijnlijk deze belachelijke discussie is. En hoe hypocriet bovendien. Toen een aanslag plaatsvond met ongeveer 20 doden bij een discotheek in Tel Aviv vorig jaar, hadden Israëlische leiders het alleen maar over een tragic massacre. Zelfs de Amerikaanse president heeft naar deze aanslag als massacre gerefereerd. Maar in iedere oorlog is zijn (staats)media en heersende discours een 'product' waarover men onderhandelt en vecht. In deze context past dan ook het ontbrekende nieuws en bijgaande discussies over het voorstel van de Tanzim en Hamas om een wapenstilstand en halt op zelfmoordaanslagen aan te kondigen. Tegelijkertijd laten de VS (UST noemt men het hier: United States of Terrorists) woordvoerders geen mogelijkheid onbenut om de aanslag op Hebrew University inzo hard mogelijke harde bewoordingen te veroordelen. Maar over de 'one tonne heavy bomb' die een week eerder op het meest dichtbevolkte stukje land van de wereld, midden in een woonwijk waar niemand als enige persoon in een appartement woont ("de Hamas omringt zich express met onschuldige burgers om Israël in kwaad daglicht te zetten" wordt schaamteloos als argument gebruikt) is als commentaar slechts gesproken over an unnecessary 'heavy handed' operation... Iedereen hier is er heilig van overtuigd dat Sharon en Bush dit wisten en het wel moesten ondermijnen met een bloedige aanval op Gaza. Er blijft namelijk anders niet veel over van hun 'war against terror' retoriek. Tja, welcome to the real world, UST klinkt niet meer zo grappig.

In een poging de dialectiek van de situatie in te blijven zien is het van belang ook bij de 'andere kant' stil te blijven staan. Bepaalde momenten zijn heel mooi, hoopvol of krachtig en doen je voor even geloven dat de rest niet van belang is. Zo zaten we eens tussen het kletsen door naar het nieuws te kijken toen de bekende 'boer uit Frankrijk met lange snor' op beeld kwam. Iedereen klapte toen de nieuwslezer aangaf dat Jose Bove weer vrij was. Hij is hier de bekendste anti- Mc'Donalds- kapitalist omdat hij te samen met Palestijnse studenten tijdens een solidariteitsdemonstratie in Ramallah is geslagen en gearresteerd. De glazen werden geheven en 'viva Bove' was de boodschap.

Of die keer toen tijdens curfew overdag een groep tieners uit mijn straat bedachten dat als 'wij niet buiten mogen zijn, dan mogen zij ook niet onze straten in!'. De jongens sleepten alles wat maar kon: kapotte lantaarnpalen, vuilniscontainers, brokken en stenen...en blokkeerden de straat ermee. Vervolgens gingen ze uitgeput en nat van het zweet in een portiekje zitten wachten om te zien of hun barricade de legervoertuigen kon tegenhouden. Dat de soldaten later twee andere jongens ergens oppakte en hen alle rotzooi van de weg liet ruimen deed er even niet toe. Dat tijdelijke gevoel van zoete wraak en relatieve macht kan niemand die kinderen afpakken.

Een ander moment dat zelfs mij heel erg vrolijk maakte geef ik de titel 'Whose street? Our street!' Terwijl ik 's avonds uit het raam keek zag ik groepjes jongens en meisjes verzamelen. Het werd steeds drukker en de sfeer was relaxed omdat er geen voorbij scheurende auto's waren vanwege de curfew. Tussen de lantaarnpalen werd een breed net gehangen en een ware Ramallah volleybal toernooi leek het gevolg te zijn. Er werd gejuicht, geschreeuwd, geklapt, alsof ik toeschouwer was in een sportzaal. Alles gebeurde tijdens curfew. De jongeren waren voor een paar uur eigen baas over hun buurt. Die combinatie van lef en kinderlijkheid is erg mooi. Ik realiseer me dat het deze tactieken zijn die een deel van de oplossing vormen. De massale curfew schendingen in Nablus niet lang geleden laten het voorbeeld zien. Het is moeilijker voor het leger om 50.000 mensen op straat tegelijk te arresteren of neer te schieten. Eenheid en massaliteit zijn de kracht zoals ook de kinderen in mijn wijk op kleine schaal lieten zien. Maar dit alles maakt de noodzaak voor centralisme zo pijnlijk voelbaar. De organisaties in Nablus moeten hun zusterorganisaties in Ramallah, en Bethlehem oproepen hetzelfde te doen. Studentenorganisaties en de progressieve politieke partijen hier moeten hun demonstraties en acties kortsluiten met de activisten van ISM en omgekeerd. Want zoals een Israëlische heel treffend op een demo zei, over het leger en haar eigen poging Israëlisch-Palestijnse samenwerking weer leven in te blazen: "Ze worden doodsbenauwd als ze ons zien samenwerken, kijk maar hoe gewelddadig ze tegen ons tekeer gaan terwijl wij maar een klein groepje geweldloze demonstranten zijn. Het oude gezegde 'United we stand, Divided we fall', dát maakt het verschil."

_____
Vredessite | Palestina alert 2002 Ooggetuigen