| de vredessite / nieuwe oorlog 2007 |
Openbaar onderzoek nodig
De casus belli voor de oorlog tegen Irak
Door karel Koster
Utrecht 6 feb 2007 - Nu dat duidelijk is geworden dat de nieuwe Nederlandse regering weigert om een onderzoek in te stellen naar de exacte gang van zaken tijdens de aanloop naar de Irak oorlog, met name de kritiekloze steun voor het Amerikaanse oorlogsbeleid, is het van belang om een paar zaken op een rijtje te zetten: Er dreigt immers een gevoel te gaan overheersen dat het gaat om voorbije geschiedenis, een zaak van weinig belang. Maar oorlogvoeren dan wel het ondersteunen van een oorlog met alle bloedige gevolgen van dien, zou voor elke politicus een kwestie van levensbelang moeten zijn. De hoge waarschijnlijkheid dat de Irak geschiedenis zich gaat herhalen rondom Iran, maakt dit des te belangrijker.
In de VS zijn er politieke krachten, militairen, journalisten en onderzoekers die ten volle doordrongen zijn van dit belang. Momenteel staat bijvoorbeeld een Amerikaanse officier voor de rechtbank, omdat hij weigert te gaan vechten in Irak. Hij is bereid om in Afghanistan te vechten, maar niet in Irak, omdat dat in zijn ogen een illegale oorlog is (zie hieronder “Officer Who Refused Iraq Tour Goes on Trial” by Aaron Glantz)
Kritiese onderzoekers hebben nav de verkiezing van het nieuwe Congres, een lijst gemaakt met de onderwerpen die onderzocht moeten worden. (zie “Tomgram: Swanson and Schwarz, The New Investigation Season” 3 feb 2007 www.tomdispatch.com/index.mhtml?emx=x&pid=161913). In tegenstelling tot de indruk die in de Nederlandse media overheerst, is in de VS nog steeds geen onderzoek gedaan naar de meest cruciale kwestie rondom de casus belli: de manier waarop de (valse) inlichtingen verdraait en gebruikt werden in het regeringsbeleid. Het gaat niet om de mate van valsheid van de inlichtingen en ook niet om de vermeende incompetentie van de inlichtingendiensten. Dat zijn afleidingen die veel te vaak in de media herhaald zijn de afgelopen jaren.
De centrale kwestie blijft het besluit om oorlog te voeren, en de mate waarin de inlichtingen verdraait werden om dat besluit te ondersteunen. (voor het besluit om hoe dan ook oorlog te gaan voeren zie het gelekte Britse regerings document: The Secret Downing Street Memo Sunday Times 1 mei 2005 http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article387374.ece)
David Swanson en Jontahan Schwarz noemen in hun uitvoerige stuk naast de 'war lies" nog twee onderzoeksgebieden: corruptie en oorlogsmisdaden. In hun ogen is de mate waarin deze zaken serieus worden onderzocht door het Congres de maatstaf voor een werkelijke verandering in het Amerikaanse beleid, In Nederland is de reikwijdte beperkter. maar even belangrijk: in hoeverre was de Nederlandse regering bekend met de leugens en misleiding van de Amerikaanse regering? Hoe regeerde ze daarop en waarom en hoe werd besloten de invasie politiek en vermoedelijk ook militair te ondersteunen? Wie waren betrokken en verantwoordelijk? Wie wisten het en deden niets? In Washington is er nog een mechanisme werkzaam die de leugens rondom de oorlog naar boven kunnen halen: namelijk het proces tegen de voormalige topmedewerker van vice- president Cheney, Scooter Libby. Het is heel goed mogelijk dat de boven genoemde machinaties om tot oorlog te komen, in dit proces aan de orde worden gesteld, waarbij vice-president Cheney als getuige wordt opgeroepen. In de International Herald Tribune van 5 februari legt Frank Rich uit waarom het bij het proces niet alleen om de omstandigheden rondom het lekken van de naam van een geheim agent (Valerie Plame/Wilson) gaat, maar vooral om de illegale oorlogsplannen van de regering Bush. ("Why Dick Cheney cracked up" IHT 050207).
In Nederland gebeurt als het aan de regering ligt, niets. De cruciale vraag is dus of de Kamer, en met name de leden van de PvdA wiens aantal noodzakelijk is voor een Kamermeerderheid, zelf onderzoek gaat doen. Jan Pronk heeft zijn teleurstelling in de regering hierover al uitgesproken, in NOVA op 050207. Wellicht zijn er politici in functie die hem hierin volgen.
Karel Koster
terug/back | de vredessite / nieuwe oorlog 2007 |