‘Ballistic Missile Defense’: VS-hegemonie vanuit ruimte

De terugkeer van Star Wars

Star Wars, het militaire ruimteproject en oogappel van de presidenten Reagan en Bush uit de jaren-80 en begin jaren-90, is weer helemaal terug, zij het onder een andere naam. Sinds Clintons recente bezoek aan Poetin weten Rusland en de wereld dat de VS zich door niets en niemand laten afhouden van de opbouw van militaire voorzieningen in de ruimte, die dat land onkwetsbaar moeten maken voor raketaanvallen. Voor de realisering van deze wapensystemen heeft de Amerikaanse regering de 'Ballistic Missile Defense'-organisatie (BMDO, verdediging tegen ballistische raketten) opgericht.

Deze BMDO werkt aan twee wapenprogramma's. Het ene, de 'National Missile Defense' (NMD) moet het Noordamerikaanse continent beschermen tegen nucleaire raketaanvallen van zogenoemde schurkenstaten als Noordkorea, Iran en Irak. In kringen van de BMDO wordt daarbij ook gedacht aan China. Het tweede programma betreft de 'Theater Missile Defense' (TMD), bedoeld om troepen op het slagveld ('theater') of op zee tegen raketaanvallen te beschermen.

Evenals indertijd Star Wars zijn beide onderdelen van de 'Ballistic Missile Defense' (BMD) strijdig met het 'Anti Ballistic Missile Treaty', het ABM-verdrag, dat de VS en de Sovjetunie in 1972 sloten. Dat verdrag verbiedt beide partijen 'ruimteschilden' te installeren tegen elkaars nucleaire lange-afstands-raketten. Dit, om te voorkomen dat één verdragspartner zonder gevaar voor vergelding de ander zou kunnen vernietigen. Ook schendt de BMD het VN-verdrag uit 1967, tegen militarisering van de ruimte.

Vechten in de ruimte

Direct na zijn aantreden als president verkondigde Clinton dat het Star Wars-programma werd gestopt. Desondanks steekt hij nu de voor Star Wars bedoelde miljarden in de BMD. Ook dit project zou slechts defensief zijn. Maar het 'Space Command' van het Pentagon, dat zich de militaire beheersing van de ruimte en vandaaruit de aarde ten doel stelt, ziet in de BMD meer dan alleen maar defensie. Zo verklaarde generaal Joseph Ashy, voormalig opperbevelhebber van 'Space Command' over de BMD: ‘Die gaat door, ook al ligt het politiek gevoelig. Sommige mensen willen dat niet horen, want het is niet in de mode, maar we zullen absoluut in de ruimte gaan vechten. We gaan vechten vanuit de ruimte, maar ook erin’. Soortgelijke geluiden klinken vanuit de Amerikaanse luchtmacht. Generaal Lester Lyles vice-opperbevelhebber van dit deel van de krijgsmacht zei in 1999: ‘Onze beheersing van de ruimte in al zijn aspecten en van alles wat ons daartoe in staat stelt, zal exponentieel groeien. Op den duur zul je zien dat de luchtmachtsystemen installeert die verhinderen dat onze vijanden gebruik van de ruimte kunnen maken. Daarbij denk ik aan lasersystemen in de ruimte (...)’. Al sinds begin 1994 werkt het Pentagon met de NASA samen in de voorbereiding van de BMD. Ondertussen beschikt het 'Space Command' al over 24 spionagesatellieten vanwaaruit de wereld in het oog wordt gehouden. De daarmee verkregen informatie werd gebruikt voor de identificatie van militaire doelen in Irak en Joegoslavië.

Kernreactoren in de ruimte

Het ligt voor de hand, dat lucht- en ruimtevaartbedrijven de BMD toejuichen. Zo richtte deze industrietak zich tot het Huis van Afgevaardigden met een plan, getiteld 'Verklaring betreffende leiderschap in de ruimte". Het plan, dat oproept tot het verschaffen van fondsen voor 'defensieve ruimtesystemen' vond in het Huis een willig oor. Ook de nucleaire industrie slaat munt uit de BMD. In een in opdracht van het Huis uitgevoerde studie wordt vastgesteld dat "alleen kernreactoren geschikt zijn voor de electriciteitsvoorziening van militaire ruimtewapens, gezien hun lange levensduur en hun compactheid". De studie concludeert dat kernreactoren de nodige multimegawatt kunnen leveren voor onder andere ruimtelasers, stralers van neutrale deeltjes, en 'railguns'. Hierbij kan worden aangetekend dat TNO in Rijswijk ten behoeve van Star Wars tussen 1987 en 1992 intensief experimenteerde met een 'railgun', een kanon dat met astronomische snelheden projectielen afschiet. Inmiddels heeft de nucleaire industrie al ruime ervring met kernenergie voor ruimtemissies. Zo maakten de laboratoria in Los Alamos de plutonium-generatoren gereed voor de Cassini, die nog steeds onderweg is naar Jupiter.

Niet effectief

Wat de effectiviteit van de BMD betreft, lijdt het geen twijfel dat die gering is. Het is onwaarschijnlijk dat een vijand van de VS zo stom zal zijn een nucleaire raketaanval op dat land te ondernemen, aangezien zo'n aanvaller direct te maken krijgt met massale vergelding. Bovendien biedt de BMD geen bescherming tegen andere wapens dan raketten. Maar hoe dit ook zij, de enige werkelijke bescherming kan slechts worden geboden door kernontwapening, waartoe ook de VS, als ondertekenaar van het Non-Proliferatie Verdrag zich heeft verplicht.

Gerard van Alkemade, met dank aan Anneke Ruys (Vrouwen voor Vrede, Purmerend)

Bronnen

'Pyramids to the Heavens; the coming battle for control and exploitation of space', een artikel van Bruce K. Gagnon, verschenen in Toward Freedom, september/october 1999

'Working to Stop the Nuclearization and Weaponization of Space', een brochure uit eind 1999 van het Global Network Against Weapons & Nuclear Power in Space. In dit Global Network werken omstreeks 100 organisaties en personen uit de hele wereld samen. Centraal adres: PO Box 90083, Gainesville, Fl. 32607, USA, tel. (352)337-9274; E-post: globalnet@mindspring.com Web: www.globenet.free-online.co.uk

Dit artikel verscheen in de Haagse Vredeskoerier 121, juni 2000

 
_____
menu | dDH